Rinse Reeling Brouwer gaf bij Uitgeverij Skandalon het boek Grondvormen van theologische systematiek uit, waarin hij een gedetailleerde ordening biedt van eeuwen dogmatiek. Hieronder vindt u een artikel in Trouw waarin hij wordt geïnterviewd over zijn hoogleraarschap dat per 1 januari 2012 ingaat.

'Theologen voor de eeuwigheid'

Wilke de Braal

Ze waren belangrijke theologen in de twintigste eeuw, en voor de Protestantse Theologische Universiteit (PThU) zijn het zelfs 'theologen voor de eeuwigheid': K.H. Miskotte en F.H. Breukelman. Vanaf 1 januari kent de universiteit een leerstoel Miskotte/Breukelman. Dr. Rinse Reeling Brouwer zal als bijzonder hoogleraar hun gedachtegoed aan de vergetelheid ontrukken.

K.H. (Kornelis) Miskotte (1894-1976) maakte met zijn dissertatie 'Het wezen der joodsche religie' het Nederlandse publiek vertrouwd met het joodse denken, dat hij afzette tegen het denken van de moderne mens. F.H. (Frans) Breukelman (1916-1993) was de voorman van de zogenoemde Amsterdamse School in de theologie, die een literaire benadering van de bijbeltekst voorstond.

Waarom zijn Miskotte en Breukelman in deze tijd actueel?

"Omdat ze iets exemplarisch hebben. Miskotte was een geëngageerd theoloog, die zich bezighield met het jodendom en met de secularisatie. Breukelman ging in zijn spoor verder.

Hun theologie leert ons antwoorden te formuleren op de problemen van de samenleving. In hun tijd riep de Tweede Wereldoorlog veel vragen op, nu spelen er weer heel andere dingen. Hun kracht ligt in het feit dat ze zulke bijbelse theologen waren: ze vernieuwden de theologie vanuit de bijbel. Miskotte en Breukelman zijn inspirerend voor de nieuwe generatie theologen."

Dat de leerstoel de naam Miskotte/Breukelman draagt, wil dat zeggen dat hun theologische opvattingen identiek waren?

"Ze hadden ieder een andere oriëntatie. Miskotte was een cultuurman. Een beroemde uitspraak van hem is: 'Ik lees liever een goede roman dan vakliteratuur.' Breukelman zat juist heel erg op de theologische teksten. Die beide benaderingen zal ik proberen uit te dragen."

Wat is het doel van de leerstoel?

"Toen de protestantse predikantsopleiding nog in Amsterdam zat, was daar een hoogleraar bijbelse theologie in de traditie van Miskotte en Breukelman. Door allerlei reorganisaties is die functie verdwenen. Maar het denken van Miskotte en Breukelman behoort tot de traditie van de Nederlandse theologie.

"De leerstoel is niet bedoeld om mijn collega's te bekritiseren. Ook in het reguliere theologieonderwijs zullen Miskotte en Breukelman aan de orde blijven komen. Maar ze zijn zo belangrijk dat we studenten een speciale mogelijkheid willen bieden om met hun gedachtegoed kennis te maken."

De leerstoel heeft ook tot doel een bijdrage te leveren aan kerkelijk-maatschappelijke discussies, volgens de aankondiging. Gaat u zich actief mengen in het publieke debat?

"Ik ben bereid mij her en der in het land te vertonen. Wellicht valt er vanuit Miskotte en Breukelman iets te zeggen over de economische crisis. Bijvoorbeeld dat het fenomeen crisis iets zegt over ons eigen leven.

"Ik voel me daarnaast vrij om me met het kerkelijke beleid te bemoeien. Advies aan predikanten zou onderdeel uit kunnen maken van de leerstoel."

Hoe kan het gedachtegoed van Miskotte en Breukelman relevant zijn voor de samenleving van nu?

"De leerstoel is aangedragen door de Stichting Thomasakademie, verbonden aan de Thomaskerk aan de Amsterdamse Zuidas. Predikant Ruben van Zwieten leest daar met advocaten de Bijbel. Zo beweegt hij zich in het spoor van Miskotte en Breukelman."

Gepubliceerd in het dagblad ‘Trouw’, 5 december 2011.