Auteurs

Nieuwsbrief aanmelden

Advertising


Vroege christenen: één religieuze familie van -gelijke- heiligen

Studie over betekenis van Paulus' oproep tot 'de groet met de heilige kus'

 

In vier nieuwtestamentische brieven roept Paulus op tot de groet met de heilige kus: “Groet alle broeders (en zusters) met de heilige kus” (1 Tes 5:26) of “groet elkaar met de heilige kus” (1 Kor 16:20; 2 Kor 13:12 en Rom 16:16).

 

Op 15 december promoveerde Rianne Voogd op de betekenis van deze oproep. Zij concludeert dat de vroege christenen met die groet uitdrukten dat zij behoorden tot een religieuze familie van heiligen waarin maatschappelijke status en woonplek niet van belang waren voor de gemeenschap die ze samen vormden.

 

In Paulus’ tijd speelde de kus een rol in de hiërarchie binnen de samenleving. Patronen, mensen van aanzien, werden 's ochtends gekust door hun cliënten. In ruil voor de eer die in deze begroeting tot uitdrukking werd gebracht, hoopten die op juridische of financiële bijstand. Vermoedelijk heeft Paulus aan zijn kus een contra-hiërarchische betekenis willen geven. Zeker uit de eerste Korinthebrief kun je opmaken dat mensen met verschillende maatschappelijke status binnen die vroegchristelijke gemeenschap als gelijken in Christus konden participeren.

 

De groet met de heilige kus had voor Paulus overigens meerdere betekenissen. Naast de contra-hiërarchische onderscheidt de studie ook een epistolaire betekenis, een theologische, een familiale, en een rituele betekenis. De vijf betekenissen worden diepgaand onderzocht en de studie levert zo ook een beeld van vroegchristelijke gemeenten.

 

Inkijkexemplaar

 

Rianne Voogd (1985) schreef deze studie voor haar promotie aan de Protestantse Theologische Universiteit te Groningen. Zij is predikant in de Protestantse Gemeente Lollum-Waaksens.